Chương trình Tô mỳ Minh duy

Giải quyết hiệu quả vấn đề trong những mối quan hệ

Giới thiệu Thần thoại Hy Lạp

Giới thiệu Thần thoại Hy Lạp

Cộng hòa Hy Lạp (hay Hi Lạp) là một quốc gia có lịch
sử lâu đời ở châu Âu. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Hy Lạp. Hy Lạp lập quan hệ ngoại
giao với Việt Nam ngày 15 tháng 4 năm 1975. Năm 2003, Hy Lạp được bầu làm thành
viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhiệm kỳ 2004-2006.

Văn hoá tây phương thường đặt tên nhiều sự
việc hiện đại dựa trên các nhân vật và sự kiện trong thần thoại Hy Lạp. Nếu muốn
hấp thụ văn hoá tây phương thì phải hiểu biết ít nhiều về thần thoại Hy Lạp.

Thần thoại Hy Lạp là những truyện thần thoại
của người Hy Lạp, bao gồm các truyền thuyết về các vị nam thần, nữ thần và các vị
anh hùng của người Hy Lạp. Ban đầu, thần thoại Hy Lạp là những câu chuyện thơ truyền
khẩu qua nhiều thế hệ. Các câu chuyện đó tồn tại đến ngày nay là nhờ các ghi chép
về các câu chuyện truyền miệng nói trên, đôi khi chúng được bổ sung thêm các lời
giải thích về các ý nghĩa biểu tượng hoặc các hàm ý khác có thể là hiện đại hoặc
cổ điển. Nhiệm vụ của các nhà nghiên cứu là tìm ra những ý nghĩa ban đầu được ẩn
dấu trên các hình vẽ trên các bình gốm sứ, các bức họa,… hoặc đằng sau những nghi
lễ tôn giáo còn tồn tại đến ngày nay.

Trong các truyền thuyết, câu chuyện và trường
ca, tất cả các vị thần của Hy Lạp cổ đại đều được miêu tả giống như hình dáng của
con người, ngoại trừ một số sinh vật nửa người nửa thú như các nhân sư, số còn lại
đều có nguồn gốc từ vùng Cận Đông và vùng Thổ Nhĩ Kỳ. Các vị thần Hy Lạp có thể
sinh con nhưng trẻ mãi không già, không bị thương tổn, không ốm đau, có thể trở
nên tàng hình, có thể di chuyển rất nhanh và có thể dùng người là phương tiện truyền
đạt ý tưởng của họ mà người đó có thể biết hoặc không biết. Mỗi vị thần có một hình
dáng, một nguồn gốc, một sở thích, một cá tính và một lĩnh vực chuyên môn mà họ
quản lý; tuy nhiên, việc miêu tả các thần thường xuất phát từ các dị bản khác nhau
nên không phải lúc nào cũng ăn khớp với nhau. Khi các vị thần được vinh danh trong
thơ ca hoặc khi cầu nguyện thì họ được coi như là một ý nghĩa tổng hợp gồm tên và
trách nhiệm của các vị để phân biệt với các hình ảnh khác của các thần. Trách nhiệm
của một vị thần có thể phản ánh một khía cạnh đặc biệt về vai trò của vị thần đó,
ví dụ, Apollo, vị thần thơ ca là tên dành cho thần Apollo, được coi là người bảo
trợ cho nghệ thuật: thơ, ca, nhạc, họa; người cầm đầu các tiên nữ thơ ca muse. Nhưng
trách nhiệm của một vị thần cũng có thể dùng để phân biệt một khía cạnh đặc biệt
nào đó của một vị thần.

Trong các truyện thần thoại Hy Lạp, các vị
thần được miêu tả là những người thuộc cùng một gia đình đa thế hệ. Vị thần già
nhất tạo ra thế giới, nhưng các vị thần trẻ hơn đã thay thế các vị thần già. Mười
hai vị thần trên đỉnh Olympus là các vị thần quen thuộc nhất với tôn giáo Hy Lạp
và nghệ thuật Hy Lạp và được miêu tả trong các sử thi có hình dáng của con người
trong “Thời đại của các anh hùng”. Đó là các bài học mà tổ tiên người Hy Lạp phải
học để có được các kỹ năng cần thiết, lòng kính sợ thần thánh, đề cao đức hành và
trừng phạt tội lỗi. Các vị thần nửa người, nửa thần được gọi là các “anh hùng” và
cho đến khi thiết lập được thể chế dân chủ, các hậu duệ người Hy Lạp xây dựng trên
cơ sở của tổ tiên.

Thi sĩ Hesiod

Người Hy Lạp cổ đại có rất nhiều thuyết khác nhau
về các vị thần nguyên thủy trong thần thoại của mình. Nhiều thần hệ đã được các
nhà thơ của Hy Lạp tạo ra và mỗi người lại có các giải thích khác nhau về việc vị
thần nào là vị thần đầu tiên. Đọc Thêm

Hesiod (Hesiodos, Ἡσίοδος), là thi sĩ và cũng
là người hát rong của nước Hy-lạp xưa kia, có thể đoán chừng đã sống khoảng chừng
700 trước công nguyên. Dân sử gia có tranh luận về sự ưu tiên của Hesiod hoặc của
Homer, và ngay cả vài tác giả đã đem hai nhà thơ đó lại với nhau trong một trận
thi đấu văn thơ tưởng tượng. Các nhà thông thái hiện đại bất đồng ý kiến không biết
một trong hai ai là người đến trước; đời sống của họ chắc dễ chồng chéo nhau trên
tuyến thời gian.

Hesiod phụng sự loài người như một nguồn chính
đại cho các kiến thức về thần thoại Hy-lạp, các kỹ xảo canh nông, thiên văn học
của Hy-lạp cổ điển và cách trông canh thời gian xưa kia.

Thần Phả (Theogony) của Hesiod

Mặc dù tất cả các nền văn hóa trên thế giới
đều có các thần thoại riêng của mình, thuật ngữ “thần thoại” trong các ngôn ngữ
Tây phương (mythology trong tiếng Anh, mythologie trong tiếng Pháp, mitología trong
tiếng Tây Ban Nha…) bắt nguồn từ người Hy Lạp (tiếng Hy Lạp: μυθολογία – mythologia)
và mang một ý nghĩa đặc biệt trong văn hóa Hy Lạp.

Thuật ngữ Hy Lạp mythologia là một từ ghép
gồm hai từ đơn:


  • mythos — trong trường
    ca Homer của Hy Lạp cổ đại khái có nghĩa là “một bài diễn văn hay bài diễn ca được
    nghi thức hóa” của một thủ lĩnh ở một cuộc tập họp, hay của một nhà thơ hoặc một
    thầy tế.

  • logos — trong Hy Lạp
    cổ mang nghĩa là “một câu chuyện có sức thuyết phục, một lập luận chặt chẽ”.

Vì thế, theo nguyên nghĩa, một thần thoại
là một sự nỗ lực trong việc mang lại ý nghĩa cho các câu chuyện được cách điệu hóa
mà người Hy Lạp đã kể trong các lễ hội, xì xào ở các đền đài và bàn tán trong các
tiệc tùng của quý tộc. Vì ít người nào lại hay lý sự hơn các nhà thơ, các thầy tế
và các quý tộc, các tài liệu thần thoại đầy dẫy các mâu thuẫn. Vả chăng, các mâu
thuẫn này cũng mang một ý nghĩa hài hước.

Là một phần của nguồn tham khảo dùng trong việc
nghiên cứu Thần thoại Hy Lạp,
Thần phả (Theogony) của
Hesiod là một trong những thi ca của
các thời kỳ Cổ Đại, bao gồm Tối Cổ (Archaic) và Thượng Cổ (Classical), chủ yếu được
sáng tác nhằm phục vụ cho các lễ hội tôn giáo hay các bữa tiệc quý tộc.

Đọc giả có thẻ xem bản gốc của thi ca, Thần Phả,
của Hesiod trong kịch bản chính gốc trong tiếng Hy Lạp
hoặc bản dich bằng tiếng Anh. Hình như chưa có ai dịch
toàn diện nhưng vài người đã dịch được phần nào ra tiếng Việt tại đây.

Nếu
Theogony
là gì đi nữa thì nó chính là về sự sinh đẻ, cái “sự sinh đẻ của
thần hệ”, ý nghĩa của tựa đề bài thi ca. Trong buổi ban đầu này của thời sáng tạo,
thần hệ đồng nghĩa với vũ trụ (cosmos) và trật tự vũ trụ (cosmos). Thế mà khắp nơi
trong bài thi ca Theogony, phần lớn các vị thần đối xử nhau một cách náo loạn. Tại
sao vậy? Có nhiều câu trả lời lý thú cho câu hỏi này, nhưng sau đây là một sự khởi
đầu. Bài thơ tượng trưng cho sự sáng tạo thần hệ và vũ trụ và sự hợp nhất của cường
lực thần hệ trong đấu tranh giữa các người cha và mấy người con và giữa sức lực
vũ phu và sinh đẻ nữ giới.

Khi bạn đọc Theogony, bạn nên biết rằng tác giả
của nó, Hesiod,
cho thấy một sự thiên vị rành mạch cho kẻ thắng chót trong đấu tranh cha con, cho
chúa trời: ông thần Dớt (Zeus), và một sự thiên vị phái nam chống lại phái nữ. Nói
một cách khác, chắc hẳn rằng Hesiod thiên vị hoặc xuyên tạc các phần của vài câu
chuyện nhằm làm cho thần Dớt (Zeus) và các cường lực vũ phu trông tốt và làm cho
các cường lực nữ giới hội tụ xung quanh chu trình tự nhiên của sự sinh đẻ và cái
chết trông dở, xấu.

Vũ trụ đến từ “Hỗn mang,” cái mà trong Hy-lạp
có nghĩa là “địa ngục” hoặc “khe.” Sau cái địa ngục, thì có thêm ba cường lực đầu
tiên “hiện ra”: Gaia (“trái đất”), Tartaros (khu tối bên dưới trái đất) và Eros
(“khát khao” (desire) — nguồn của từ “tình ái” (erotic) trong tiếng Anh).

Lúc ban đầu giống cái chính đại, trái đất
Gaia, không cần con đực trợ giúp sinh đẻ phần còn lại của họ hàng bà ta, ấy là núi,
biển, và trời (“không có bất cứ tình dục gì”). Chỉ sau khi nàng giao phối với giống
đực Ouranos (trời) mà xung đột (gọi là “Eris”) và phân chia đi vào thế giới mình.
Sự phân chia, dĩ nhiên, là cái gì đó thường xảy ra trong các câu chuyện sáng tạo
— từ lúc khởi đầu với một cục vô định hình (hoặc khe hoặc địa ngục như là “Hỗn
mang”), vũ trụ bắt đầu chia ngày càng thành nhiều sự vật hơn và chúng ngày càng
gia tăng tính đa dạng cũng như phức tạp.

Dân khổng lồ của Thần phả Hesiod

Thuở xưa, trước buổi khai thiên lập địa,
trước khi có thế gian và các vị thần, lúc đó chỉ có Chaos (hỗn mang). Đó là một vực thẳm tối
tăm, vô tận và trống rỗng phiêu bạt trong không gian bao la. Nhưng rồi từ
Chaos đã nảy sinh ra
thế gian với bao điều kì lạ cùng với các vị thần có một cuộc sống
phong phú khác thường. Chaos
đã sinh ra năm người con: Gaia
(nữ thần Đất Mẹ), Erep
(Chốn vĩnh cửu), Nix
(Bóng đêm), Tartare
(Địa ngục) và Eros
(Tình yêu).

Nữ thần đất mẹ Gaia sinh ra đứa con đầu tiên là thần bầu
trời Uranus. Rồi nàng
sinh ra núi cao sừng sững, biển cả mênh mông – khi hung dữ gầm thét, khi
hiền dịu rì rào. Trời, Núi, Biển như vậy đều do nữ thần Gaia sinh ra. Chúng là những đứa con
không cha.


Erep
(Chốn vĩnh cửu) lấy
Nix
(Bóng đêm) làm vợ. Họ sinh được 2 người con là: Không khí (Ether) và Ánh sáng (Hemere). Kể từ đó thế gian
tràn ngập ánh sáng và ngày đêm thay nhau ngự trị.


Eros
(hình bên phải Eros đang ôm Psyche) là đứa con cuối cùng của Chaos, đây là người con đẹp nhất. Eros ra đời lãnh xứ mạng làm cho
thần thần, người người, cỏ cây hoa lá, vạn vật muôn loài gắn bó với
nhau để tạo nên thế gian và cuộc sống vĩnh hằng bất diệt.

Tiếp đó nữ thần đất mẹ Gaia kết hôn với thần bầu trời Uranus. Hai người sinh được rất nhiều con.
Chúng toàn là những người khổng lồ có sức mạnh và tài năng mà thuở
ấy chưa có một vị thần nào ra đời có thể sánh bằng. Những đứa con khổng
lồ của Uranos và Gaia bao gồm:


  • Sáu nam thần Titan
    và sáu nữ thần Titanide

  • Ba thần Cyclope:
    những vị thần chỉ có một mắt ở giữa trán.

  • Ba quỷ thần Hecatonchires:
    những vị thần quái đản có sức mạnh khinh thiên động địa, mỗi thần có
    50 cái đầu và 100 cánh tay.

Các nam thần Titan kết hôn với các nữ thần
Titanide sinh con đẻ cái để cho chúng cai quản thế gian. Mỗi người con trai
lấy một người em gái làm vợ thành ra có các cặp như sau: Cronus
Rhea
, Iapetus
Themis, Oceanus
Tethys
, Hyperion
Theia, Crius
Mnemosyne, và Coeus
Phoebe.

Vậy là Trời và Đất đã lấy nhau, sinh
ra vạn vật. Chính vì Trời yêu Đất nên đã chiếu rọi xuống Đất ánh sáng
và khí nóng, đã tưới tắm cho đất những cơn mưa ẩm mát để cho mùa màng
tươi tốt, hoa thắm cỏ xanh. Còn Đất, để đền đáp lại tình yêu của Trời
đã thai nghén ấp ủ trong lòng những hạt giống và làm cho chúng nảy mầm
đâm nhánh. Đất đã truyền đi nhựa sống của mình để nuôi dưỡng cỏ hoa,
cây cối. Đất còn làm dáng với Trời, luôn luôn thay đổi trang phục, khi
thì xanh xanh bát ngát, khi thì vàng rượi óng chuốt một màu. Lại có
lúc Trời bận việc đi xa để Đất nhớ, nhớ đến héo hon ủ rũ, âu sầu.

Titan đầu tiên, con cả, là thần Okeanos
thần cai quản biển khơi, suối nguồn, sông nước. Okeanos lấy Tetis đẻ ra
3000 trai và 3000 gái. Những người con gái của Okeanos có tên gọi chung
là Okeanide, đó là những tiên nữ thường trú ngụ dưới biển và các con
sông. Con trai là các thần Sông cai quản những con sông trên mặt đất. Mặt
trời, mặt trăng và các vì sao đều do Okeanos điều khiển. Chúng phải xuất
hiện với thế gian rồi trở về với Okeanos. Duy chỉ có chòm sao Đại Hùng
Tinh là không bao giờ chịu quy phục dưới quyền điều khiển của Okeanos.

Titan Coios lấy Phebe sinh được hai con
gái là Leto và Axteria. Sắc đẹp của 2 chị em này đã gây cho họ biết bao
gian truân, đau khổ.

Titan Hiperiong lấy Teia. Đôi vợ chồng
này sinh được 1 trai và 2 gái. Con trai là Helios – thần Mặt Trời đỏ rực.
Hai cô con gái là Selene – thần Mặt Trăng và Eos – thần Rạng Đông có những
ngón tay hồng.

Titan Cronos lấy Rea sinh được 3 trai, 3
gái. Trai là: Poseidon, Hades, Zeus và 3 gái là: Hestia, Demeter, Hera. Thần
Zeus là em út trong số 6 anh chị em và sau này là ông vua của các vị thần.

Crios lấy Oribie sinh được 3 trai là các
vị thần: Astros, Panlllas, Perses nổi danh lừng lẫy vì những hiểu biết
uyên thâm.

Titan Dape lấy một tiên nữ Okeanide là
Climene. Họ sinh được 4 con trai là: Atlas (hình bên phải), Promete, Epimete
và Menedios.

Hai Titanide là Themis và Mnemodin không
lấy chồng, cho nên 2 Titan Crios và Dape phải lấy 2 nữ thần không cùng huyết
thống Titan. Themis là nữ thần của Pháp luật, Công lý. Còn Mnemodin là
nữ thần của Trí nhớ, Ký ức.

Chương Trình Tô Mỳ Minh Duy

Thanh toán lệ phí bản quyền trước khi đăng lại

Nguồn

Advertisements

About cttmmd

creator of www.tapsu.com

5 comments on “Giới thiệu Thần thoại Hy Lạp

  1. Pingback: Tuyệt tác Tô Mỳ 2007 « Tô Mỳ Minh Duy (CTTMMD)

  2. kiemkien08
    12-07-2008

    chi minh lam plog voi!

  3. bbbbbbbbbbbbbbbbbbbb

  4. du lich le hoi
    20-01-2012

    bài viết bổ ích

  5. Pingback: Olympus OM

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 11-03-2007 by in Văn hoá.
%d bloggers like this: